درباره ریشه نام «قرهضیاءالدین»، روایات و بررسیهای تاریخی متعددی وجود دارد. در متون معتبر تاریخی، نام این شهر به ویژه در دوران قاجاریه به دفعات ذکر شده است. از لحاظ لغوی، این نام ترکیبی از دو بخش «قره» (در زبان ترکی به معنای بزرگ، سیاهرنگ یا استوار) و «ضیاءالدین» (نامی مذهبی و احترامبرانگیز) است. برخی پژوهشگران معتقدند این عنوان به شخصیت یا بزرگزادهای صاحبنام با همین لقب اشاره دارد که در گذشتههای دور، سکونت یا حکمرانی در این منطقه را بر عهده داشته است. این نام امروزه هویت تاریخی و ریشهدار شهر ما را در حافظه جمعی اهالی و اسناد دولتی به یادگار نگاه داشته و نمادی از اصالتِ این منطقه در قلب شهرستان چایپاره است.
